Het participatiedecreet

Op 9 januari 2008 keurde het Vlaams Parlement het 'decreet houdende flankerende en stimulerende maatregelen ter bevordering van de participatie in cultuur, jeugdwerk en sport' goed. Een zo divers mogelijk aanbod voor een zo divers mogelijke groep mensen staat centraal in het participatiebeleid.

Het participatiedecreet moet het maatschappelijke en centrale belang van participatie verankeren en duurzaam maken in cultuur-, jeugdwerk-, en sportbeleid. Het is een mix van structurele en projectmatige ondersteuning, van initiatieven gericht op de participatie van een breed publiek en van bepaalde kansengroepen, van bestaande maatregelen en nieuwe initiatieven, van subsidies voor publieke en particuliere initiatieven, ...

Het participatiedecreet werkt aanvullend en ondersteunend voor de sectoraal georganiseerde decreten en beleidsvoering in de domeinen cultuur, jeugd en sport. Daarenboven stimuleert het sectoroverschrijdende samenwerking en zal zich niet beperken tot ofwel het cultuur-, ofwel het jeugd-, ofwel het sportbeleid. Concreet omvat het participatiedecreet een combinatie van ondersteuningsmaatregelen, waarin vervat het structureel inbedden van de beleidsaandacht voor een aantal specifieke doelgroepen, de verankering van enkele specifieke en sectoroverschrijdende participatie-instellingen en het creëren van een subsidiekader voor vernieuwing rond participatie.

› meer over Dēmos en haar rol in participatieprojecten, proeftuinen en lokale netwerken
› meer over het participatiedecreet op de website van het departement Cultuur, Jeugd, Sport en Media

Twee centrale kapstokken

Het participatiedecreet wil op vele manieren een nieuwe hefboom zijn voor meer gemeenschapsvorming en voor meer kansen voor het brede publiek in de samenleving om van cultuur, jeugdwerk en sport te kunnen proeven. Daarvoor zijn er verschillende acties: de verankering van communicatie en sensibilisatie over cultuur, jeugdwerk en sport, de dynamisering van de culturele manifestaties, de ondersteuning van grote evenementen, de waardering van hobbyverenigingen, …

Daarnaast wil het participatiedecreet een stevige partner zijn voor kansengroepen. Voor de kansengroepen zijn er een aantal specifieke acties. De algemene projectenregeling wil goede, vernieuwende projecten zien geboren worden die inzetten op deze kansengroepen. Er komt een stevige investering om via lokale netwerken van plaatselijke armoedeverenigingen, OCMW’s en de gemeentelijke diensten de participatie bij personen in armoede te stimuleren.

Om deze initiatieven te ondersteunen, voorziet het decreet o.a in de subsidiëring van Dēmos vzw. Als kenniscentrum voor participatie en democratie richten we ons expliciet op de vernieuwing en verdieping van de participatie, en dit over de verschillende sectoren heen, vanuit het perspectief van kansengroepen.

› meer over Dēmos en haar rol in het participatiedecreet

nieuwsbrief

momenten

publicaties

vorming

e-bib

mapping

blog

360°Participatie

In ‘360°Participatie’ geven 36 auteurs hun kijk op participatie. Tegelijk positioneert het boek brede thematieken zoals burgerschap, gemeenschaps- vorming, armoede, inclusie en interculturaliteit binnen het Vlaamse cultuur-, jeugdwerk- en sportbeleid. In 2006 brachten we ‘Over (cultuur)participatie uit’. Dit is de kersverse opvolger daarvan. 360°Participatie is een aanzet tot een doorgedreven participatieverhaal, over verschillende sectoren heen. Een verhaal dat vanuit mensen zelf vertrekt, zodat iedereen meer cultuur, jeugdwerk en sport kan smaken en maken. Het is zoeken naar strategieën, anders kijken, luisteren en inspireren. Daarvoor zijn visie en doelgerichtheid nodig.

S(O)AP.
Spanningsvelden in de sociaal-artistieke praktijk

Dit boek brengt praktijkverhalen van Victoria Deluxe, tapis plein, Initia, Ambrosia’s tafel, Morguen, Unie der Zorgelozen, Nieuw Leven in De Nieuwe Stad, Zwemmen in Brak Water, Moscou-Bernadette, Murga, Artisit, Wit.h en Sering. De echte deskundigen nemen het woord: deelnemers, kunstenaars en coördinatoren. Tussendoor schrijven denkers, onderzoekers en critici over de spanningsvelden die ze ontdekken. Ze belichten het verleden, heden en de toekomst van het sociaal-artistiek werk in Vlaanderen. S(O)AP brengt geen ‘hoera-verhalen’, wel de eerlijke en trefzekere dromen van een groeiende sociaal-artistieke sector in Vlaanderen.

Koele Minnaars
Momenten 4 is uit

Wat is het ‘nut’ en de ‘zin’ van een focus op diversiteit in cultuur, jeugdwerk en sport? ‘Onze’ manier van doen, ‘onze’ aanpak, kan zo ver worden opgerekt dat het voor nieuwkomers onbegonnen werk wordt om zich ermee te vereenzelvigen. Interculturaliteit en participatie: het zijn harde noten om te kraken.

Stof tot nadenken komt deze keer van An Piessens en Stijn Suijs, Bart Top, Eltje Bos en Cas Smithuijsen, Katleen Pelemen, Chokri Ben Chikha, Katrien Mertens, Guinilla de Graef, Sylvain Van Labeke, Fauzaya Talhaoui, Meryem Kanmaz, Rachida Lamrabet en Tom Naegels.

All Inclusive
Momenten nr. 3 is uit.

Een nummer van ‘Momenten’ met focus op personen met een beperking... Het is geen eenvoudige strategie. Een te strakke doelgroepbenadering staat soms haaks op het doorgedreven pleidooi voor inclusie. Daarnaast moeten we onderkennen dat personen met een beperking nog steeds minder mogelijkheden krijgen om te participeren aan het maatschappelijk leven. We trappen een open deur in wanneer we stellen dat emancipatie – de controle over je eigen leven in handen hebben – voor deze specifieke groep burgers een ware strijd blijft.

Met bijdragen van: Koen Deweer, Jeroen Marijsse, Geert van Hove, Patrick Allegaert, Marcus Weisen, Paul Bottelbergs en Sofie Donders

De Januskop van Armoede en Cultuur. Momenten nr. 2 is uit.

Het vraagstuk armoede en cultuur lijkt op het eerst zicht ook een januskop. Wie geen brood heeft, heeft meestal ook geen rozen, hooguit doornen. Maar cultuur blijft een grondrecht, dus geen zogenaamde luxe. In 2008 hernieuwt Dēmos haar oproep aan de cultuursector om armoedebestrijding als doelstelling op te nemen. Met 17 oktober, werelddag van verzet tegen extreme armoede, in het vooruitzicht, geven we alvast het tweede nummer van Momenten een duidelijke focus mee.

Met bijdragen van: Marie Van Looveren, Danielle Dierckx, Dirk Geldof en Kristel Driessens, Eva Vonck, Nancy Fornoville en Ivo Janssens

De eerste vernieuwde editie van 'Momenten' focust vier maal op, hoe kan het ook anders, het begrip participatie.

Een inleidend stuk van Ivo Janssens gaat over die 'brede lagen van de bevolking die ontoegankelijk blijven voor cultuur'. De bijdrage verwijst naar een essay van Jan Kassis uit 1979. Verrassend of niet, de vragen die hij opwerpt blijven brandend actueel... Nico Carpentier houdt een pleidooi voor een toegenomen machtsevenwicht tussen expert en leek. Anne Snick formuleert een eigenzinnige visie op participatie. Ze doet dat vanuit een al even eigenzinnige organisatie 'Flora'. Volgens Geert van Istendael tenslotte is het ontoelaatbaar te spreken over de simpele mensen die geen boodschap hebben aan de zogenaamd hoge cultuur. Want die cultuur is ontroering, maar ook ontreddering. Die cultuur is er bij uitstek voor de zogezegd simpele mensen.

Het sociale van cultuur Lokaal cultuurbeleid en gemeenschapsvorming - een werkboek

Bestaat een hedendaagse samenleving niet uit vele, steeds evoluerende gemeenschappen? Wat betekent dit dan voor de gemeenschap? En wat verstaan we onder een gemeenschap? Maar ook: kan cultuur(beleid) een rol spelen om meer gemeenschap te vormen? Hoe dan? En met wie? Het sociale van cultuur is een werkboek voor elke denker en doener die aan de slag wil met gemeenschapsvorming en cultuur. Het biedt reflectie en inspiratie voor wie de kunst van het samenleven niet alleen wil begrijpen, maar ook wil dynamiseren.
Auteurs: Eric Corijn, Stephanie Lemmens, Marijke Pruyt, Peter Wouters en Pedro Oosterlynck
Initiatiefnemer: Cultuur Lokaal, Kunst en Democratie en VCOB

Tracks. Artistieke praktijken in een diverse samenleving

Gedurende twee jaar lieten VTi en Kunst & Democratie een onderzoek uitvoeren door An Van Dienderen, Joris Janssens en Katrien Smits over de manier waarop kunstenaars en cultuurwerkers omgaan met de (etnische) diversiteit van onze samenleving. Dat resulteerde in het boek Tracks. Artistieke praktijk in een diverse samenleving (Epo, 2007).

Over (cultuur)participatie

Deze publicatie maakt komaf met de onduidelijkheid die een containerbegrip als participatie genereert: wat zijn de gehanteerde stellingen ten aanzien van participatie en - vooral - wat zijn er de consequenties van? In tweede instantie is het de bedoeling om op basis van de aangehaalde argumenten het participatiedebat te stimuleren en te blijven voeren.

Redactie: Marijke Leye - Met bijdragen van Bart Caron, Nico Carpentier, Eric Corijn, Barbara Demeyer/Ides Nicaise, Dirk Geldof/Kristel Driessens, Anne Snick, Tom Naegels.
Dēmos werkt momenteel aan een nieuwe versie van 'Over (cultuur)participatie'.

Goesting in democratie

In Goesting in democratie vertrekken de auteurs van twee simpele uitgangspunten: (1) het lokale beleid biedt uitzonderlijk grote kansen om vervreemde burgers opnieuw bij de maatschappelijke opbouw te betrekken en (2) als we Vlaams Belangkiezers willen recupereren voor een constructief project, dan moeten we hen eerst veel beter leren kennen. Goesting biedt dus niet de klassieke opsomming van kwalen die extreemrechts kenmerken of rampen die extreemrechts over onze hoofden dreigt af te roepen. Waar het in dit boek om gaat, is de goesting die bij veel mensen leeft om door de polarisering heen te breken.

Met teksten van o.a. Guy Cassiers, Ann Demeulemeester, Filip De Rynck, Bart Caron, Mark Suykens en een handvol burgemeesters.

Populisme

De partijen worden vandaag gedirigeerd, soms zelfs open en bloot, door reclamejongens, media-adviseurs en spin doctors. Nieuws en actualiteit worden vernauwd tot de ditjes en datjes uit het banale maar daardoor herkenbare leven van alledag. Nieuws vertaalt zich in kijkcijfers, media-aandacht vertaalt zich in symbolisch kapitaal. Kritische afstand, gelaagdheid of tegenspraak hebben hier geen plaats. Er ontstaat een eenheidsworst, een pensée unique die wordt gedragen door het PMCC, het Politiek - Mediatiek - Commercieel - Complex.
Door Jan Blommaert, Eric Corijn, Dieter Lesage en Marc Holthof.