In 2008 werd het participatiedecreet goedgekeurd in het Vlaams parlement en ingevoerd in Vlaanderen. Onder het participatiedecreet valt het luik “subsidiëring van lokale netwerken voor de bevordering van vrijetijdsparticipatie van personen in armoede” (art. 22). Deze maatregel zorgt ervoor dat Vlaamse steden en gemeenten middelen kunnen ontvangen om de vrijetijdsparticipatie van mensen in armoede te bevorderen en participatiedrempels weg te werken.
Er worden vijf soorten participatiedrempels onderscheiden:
- informatiedrempels: hindernissen wat de bekendheid,‘leesbaarheid’, verspreiding en begrijpelijkheid van manifestaties betreft;
- praktische drempels: initiatieven die moeilijk bereikbaar zijn voor een aantal mensen, o.a. door een gebrekkige bereikbaarheid met het openbaar vervoer, de fysische (on)toegankelijkheid van de infrastructuur, de openingsuren, de mogelijkheden voor kinderopvang enz.
- financiële drempels: de kostprijs van sport, cultuur of jeugdwerk, inclusief verdoken kosten (zoals vervoer, drankje achteraf, vestiaire, schildermateriaal, instrument, uniform, sportuitrusting)
- sociale drempels: het bestaande aanbod is niet bereikbaar of toegankelijk voor bepaalde sociale groepen omwille van sociaal- culturele, communicatieve aspecten
- culturele drempels: de noodzakelijke bagage die de aanbieders van hun participanten (cultuurcompetenties) verwachten. Het gebrek hieraan wordt vaak onterecht vertaald als een gebrek aan interesse. Die bagage wordt primair opgedaan in het thuis- en het leermilieu.
- psychologische drempels: minderwaardigheidsgevoelens, statusverlegenheid, gebrek aan sociale netwerken en aan motivatie om aan cultuur te participeren binnen de eigen groep, moeite om de eerste stap te zetten.
- lees hierover meer in Marjolein Bultynck (red.) 360°Participatie. 2009 Dēmos
Via lokale netwerken moet de participatie in sport, cultuur en jeugdwerk gestimuleerd worden. Het gaat om een cofinanciering. Het lokaal netwerk streeft naar een plaatselijk en structureel samenwerkingsverband. De voorwaarde om subsidies te ontvangen is een ‘afsprakennota vrijetijdsparticipatie’ opmaken. Een afsprakennota is een samenwerkingsovereenkomst waarin doelstellingen en acties voor het verdiepen en verbreden van vrijetijdsparticipatie wordt weergegeven. Het gaat om een intersectorale samenwerking met het oog op een efficiënte aanpak op maat van de doelgroep.
Lokale verenigingen die een erkenning hebben bij het Fonds Vrijetijdsparticipatie kunnen een financiële tegemoetkoming krijgen voor de participatie van mensen in armoede aan culturele, sportieve en jeugdwerkactiviteiten. Verschillende verenigingen doen beroep op het Fonds en wijzen op de noodzaak van het slechten van financiële drempels maar ook van de andere aanwezige drempels. De nadruk wordt gelegd op toeleiding van en naar het aanbod, stimuleren van passieve en actieve vrijetijdsparticipatie. Gestimuleerd vanuit de Vlaamse overheid moeten de lokale netwerken en hun afsprakennota inspelen op dit verhaal. Lokale besturen ondernemen reeds initiatieven ten aanzien van mensen in armoede. Naar aanleiding van het lokaal sociaal beleidsplan zijn reeds transversale samenwerkingsverbanden aanwezig. Deze ervaringen zijn een goede voedingsbodem voor de uitwerking van een lokaal netwerk vrijetijdsparticipatie en een afsprakennota.
Demos en de Lokale Netwerken?
In het kader van het participatiedecreet ondersteunt de Vlaamse overheid Demos. Een van onze opdrachten is het bieden van ondersteuning op het niveau van visie en methode bij de opmaak van de afsprakennota’s vrijetijdsparticipatie. lees meer
